De dagelijkse verzorging van de mantarog in Nausicaá

De mantarog (Mobula birostris), die in 2018 in Nausicaá is aangekomen, blijft de bezoekers betoveren die voor het grote openzeebassin blijven staan om zijn luchtige sprongen en speelse loopings te aanschouwen. 

Met haar indrukwekkende spanwijdte steekt ze ver boven de andere roggen in het bassin uit. Toen ze in 2018 arriveerde, was ze 2,50 m lang en woog ze 180 kg.  

Inmiddels is ze flink gegroeid en heeft het team van verzorgers en duikers van het grote bassin expertise opgebouwd in het begeleiden van een groot dier dat voortdurend in beweging is in een bassin van miljoenen liters water.  

Metingen, voeren, medische begeleiding: deze veelzijdige taken houden aquaristen en dierenartsen bezig en vormen een echte dagelijkse uitdaging, allemaal in het belang van het welzijn van de dieren! 

Het team, dat zijn oorsprong vond in het Blue Living Lab van Nausicaá, heeft gewerkt aan de verbetering van zijn kaartentool en heeft van de gelegenheid gebruik gemaakt om een baanbrekend experiment uit te voeren: het meten van de mantarog met behulp van dronetechnologie.  

Dankzij deze volledig niet-invasieve methode kunnen vrij nauwkeurige gegevens over de groei van het dier worden verkregen, zonder direct contact of stressfactoren. Uit de resultaten blijkt dat de mantarog momenteel ongeveer 4 meter lang is en naar schatting 800 kg weegt. Deze informatie is van essentieel belang om de monitoring en de verzorging van het dier nauwkeurig af te stemmen. 

Voeding: zorgvuldig samengestelde menu’s, afgestemd op de individuele behoeften en dagelijks gecontroleerd 

Net als de andere soorten in het grote bassin is de mantarog eraan gewend geraakt om meerdere keren per dag zijn voedsel op te halen. Zodra de aquarist arriveert, zwemt de mantarog naar hem toe en krijgt hij zijn portie voedsel.  

Het dieet wordt afgestemd op zijn behoeften en varieert naargelang de observaties en de seizoenen. Zijn voedselinname wordt dagelijks bijgehouden om een zo nauwkeurig mogelijke follow-up te garanderen. Zo kunnen, indien nodig, de hoeveelheden of de samenstelling van de maaltijden worden aangepast en kan de algemene toestand van het dier nauwlettend in de gaten worden gehouden.  

De mantarog krijgt momenteel 12 kg voer, verdeeld over twee maaltijden: één ’s ochtends en één ’s middags. Het menu bestaat meestal uit gehakte garnalen en kleine visjes, waaraan vitamines worden toegevoegd. 

De zorg voor de dieren in Nausicaá houdt in dat er elke dag aandacht wordt besteed aan hun welzijn en gezondheid. Dit betekent dat we dicht bij hen moeten kunnen komen om hun toestand en gedrag te observeren en indien nodig in te grijpen.  

Bij een indrukwekkend dier als de mantarog is dit een enorme uitdaging, die de invoering van onderwaterprotocollen vereist om tijdens het duiken bij het dier te kunnen komen.

De hoofd-aquarist en de dierenarts van Nausicaá hebben enkele maanden geleden een protocol voor medische training opgesteld, dat door de duikverzorgers wordt gevolgd. Ze zijn naar Japan gereisd, naar een partneraquarium, om daar een zachte en dwangloze omgang met de dieren te observeren en zich daarin te laten opleiden.  

Er is geduld nodig om, door herhaaldelijke oefeningen, het dier dichter bij de duikers te zien komen, bij hen te blijven en uiteindelijk contact te accepteren. Het doel is om op termijn eenvoudige handelingen, zoals bloedafname of echografieën, tijdens het duiken uit te voeren, zo dicht mogelijk bij het dier. 

Deze kennismakingsoefeningen verlopen geleidelijk, afhankelijk van de stemming en de medewerking van de mantarog, en het kan maanden duren voordat er bevredigende resultaten worden behaald. De voortgang van deze oefeningen wordt zorgvuldig gedocumenteerd om de ontwikkeling van het gedrag van de rog te kunnen volgen. 

Een voorbeeldige aanpak ten dienste van het dierenwelzijn 

Deze werkwijzen, die in nauwe samenwerking tussen verzorgers en dierenartsen zijn ontwikkeld, maken deel uit van een beleid gericht op voortdurende verbetering van de zorg en het welzijn van de dieren. Ze illustreren de ambitie van Nausicaá om zich te baseren op wetenschap en innovatie om de dieren steeds diervriendelijkere verzorgingsomstandigheden te bieden, en tegelijkertijd bij te dragen aan een beter wetenschappelijk inzicht in de zeedieren.