De Marianentrog, 11.000 meter onder de zee

De Marianentrog is de diepste plek op aarde.

Remotely operated vehicle Deep Discoverer, Image courtesy of NOAA Office of Ocean Exploration and Research, 2016 Deepwater Exploration of the Marianas

Er werden nog maar zes duiken uitgevoerd, en wetenschappers en onderzoekers hebben kunnen vaststellen dat zelfs daar leven bestaat! De mens heeft al vaker de maan bezocht dan de diepste bodem van de oceaan. De diepzeebodem wekt echter steeds meer belangstelling: gaat de mensheid na de verovering van de ruimte ook hier op ontdekking?

De Marianentrog, als een reis naar het middelpunt van de aarde

Tot op heden is de Marianentrog in het noordwesten van de Stille Oceaan de diepste bekende oceaantrog en de diepste plaats in de aardkorst: in 2014 was de maximaal gemeten diepte 10.984 m (met een mogelijke afwijking van ongeveer 25 m).

De trog bevindt zich in een gebied waar de Pacifische tektonische plaat onder de Filipijnse plaat doorloopt.

In 1875 werd deze oceaantrog echter ontdekt tijdens de eerste oceaancampagne aan boord van de HMS Challenger van de Royal Navy, die als missie had om de zeebodem in kaart te brengen.

Wist je dit? In die tijd werden de metingen gedaan met touwen!

Sindsdien is de Marianentrog verschillende keren gemeten met een echosonde, ROV of bathymetrische sonde, met resultaten die varieerden van een diepte van 10.900 tot 11.034 m.

Bijna 30 duiken naar de bodem van de oceaan!

Maan - 12 / Marianentrog - 27: 12 mannen hebben op de maan gelopen en 27 mensen hebben in het diepste deel van de oceaan gedoken.

Het was in januari 1960, negen jaar voor de eerste mens op de maan, dat de Zwitser Jacques Piccard en de Amerikaan Don Walsh op 10.916 m de bodem van de Challenger-diepte bereikten aan boord van de bathyscaaf Trieste.

En daar wachtte hen een een verrassing! De twee onderzoekers zien garnalen en een onbekende platvis. Er kan dus zeeleven bestaan op een diepte waar de druk duizend keer groter is dan op zeeniveau.

Sindsdien heeft de mens de ruimte veroverd en op de maan gewandeld, maar weinigen hebben de dieptes van de oceanen kunnen bezoeken.

In 2012 ging James Cameron, de Amerikaanse regisseur van Titanic, alleen aan boord van de Deepsea Challenger om de Marianentrog te verkennen op 10.898 m diepte.

De Amerikaanse ontdekkingsreiziger Victor Vescovo verbrak het record door in 2019 af te dalen naar 10.928 m. Daar kon hij het maanachtige onderwaterlandschap bewonderen en nieuwe soorten ontdekken, maar hij zag er ook afval, en met name een plastic zak. Hij is recordhouder met 14 duiken tot nu toe!

Hamish Harding, die onlangs omkwam bij de implosie van de Titan-onderzeeër, had in 2021 het record in handen voor de langste duik (4 uur 25) en oversteek (4,6 km).

Waarom zo diep duiken?

In 2020 daalden drie Chinese wetenschappers, twee mannen en één vrouw, aan boord van de Fendouzhe af tot een diepte van 10.909 m.

Het doel van deze duik was om monsters te verzamelen en de bodem van de trog in kaart te brengen. Deze missies hebben ook tot doel om de diersoorten en hun verspreiding op deze diepten te leren kennen.

In 1960 leidde de ontdekking van zeeleven op zulke diepten ertoe dat het idee om de trog te gebruiken als opslagplaats voor nucleair afval werd opgegeven!

Vandaag zou diepzeeonderzoek naar zeldzame materialen de volgende stap kunnen zijn om de zeebodem te veroveren.

Kort samengevat

Enkele gegevens over plasticvervuiling op grote diepte:

  • De databank voor diepzeeafval, die observatiegegevens over 30 jaar bevat, werd in 2017 gelanceerd.
  • Plastic is overal, zelfs op diepten van meer dan 6000 m, en 92% was afkomstig van producten voor eenmalig gebruik.
  • Plastic voor eenmalig gebruik heeft de diepste oceaantrog ter wereld bereikt, een diepte van 10.898 m.
  • Er zijn associaties ontdekt tussen plastic en levende wezens, vooral bij soorten in de buurt van koude submariene bronnen.
  • De dichtheid van plastic in diepe wateren in de noordelijke Stille Oceaan varieerde van 17 tot 335 partikels per km2.

Bron: Human footprint in the abyss: 30 year records of deep-sea plastic debris

Préserver les grands fonds

Ces grands fonds marins abritent des ressources qui éveillent de plus en plus l’intérêt et les convoitises des états et des entreprises privées. 

L’exploitation des minerais qui se situent en haute mer sont au cœur de discussions entre pays dans un contexte lié à la transition énergétique mais cette activité ferait courir des risques importants sur ces milieux vulnérables et essentiels au niveau écologique. 

Mobilisons-nous pour protéger les grands fonds marins !

Nausicaá soutient la position de la France contre l’exploitation minière des grands fonds marins et utilisera tous ses moyens pour sensibiliser et mobiliser le plus grand nombre à la réalisation d’un moratoire.

Diepzee

crevette rimicaris Ifremer abysses

14 dingen die je moet weten over de diep...

Afgrond 7mn

Wat weet je over de diepzee? Welke dieren leven in de diepze...

Hengelaarvissen

Afgrond 3mn

Deze herken je toch? Zeker als je ‘Finding Nemo’ hebt gezien...

Bioluminescentie

Afgrond 6mn

Een klein lichtje in de afgrond omgeven door duisternis. Waa...

IFREMER (2007). Morceaux de sulfures du site hydrothermal Logatchev. Ifremer. https://image.ifremer.fr/data/00556/66816/

Moratoire, pause de précaution ou interd...

Abysses 4mn

Quel sera l’avenir des abysses ? L’exploitation des grands f...

Pourquoi parle-t-on d’abysses ?

Abysses 2mn

Les abysses sont un milieu mystérieux parce que largement mé...